Mùa Xuân bỏ lại...Phần II

.                                                                                                                                                                                             

 Mùa Xuân bỏ lại ...

   Ỷ Nguyên      

     Sáng ngày hôm sau chúng tôi đi Phú Lâm tìm gặp ông Mai Văn Tuấn, một nhà điêu khắc và nặn tượng nổi tiếng lúc bấy giờ.  Có thể lời cầu nguyện của tôi cũng linh ứng nên mọi việc đều thuận lợi và tôi đã thỉnh được pho Tôn Tượng Phật Thích Ca Mâu Ni theo trọng lượng và kích thước cùng toà sen đúc bằng thạch cao trắng mà nhà điêu khắc Mai Văn Tuấn đã hoàn thành đúng hẹn để tôi có đủ thì giờ lo việc chuyên chở về Mỹ. 

     Vào năm đó mối giao thương giữa Mỹ và Việt Nam chưa bình thường như bây giờ.  Mỹ chưa bỏ cấm vận nên việc chuyên chở tượng Phật từ Việt Nam về Mỹ có phần chật vật vì phải đi qua nhiều quốc gia khác.  Cháu Khánh đã nhờ hãng vận chuyển Khải Hoàn giúp đóng thùng tượng Phật, tòa sen cùng hai cặp voi sứ Lái Thiêu mà tôi mua ở một tiệm bán đồ gốm trên đường Tự Do, được gửi tới Mỹ an toàn, trong khoảng một thời gian cũng khá dài là 8 tháng.

    Trên đường về, trời đổ mưa tầm tã nên hai cô cháu phải ghé vào quán nước bên đường trú mưa.  Cơn mưa đã làm dịu hẳn cái nóng bức của Saigon nhưng lại lộ ra cảnh dơ dáy, nhớp nháp của đường phố.  Nước mưa đọng ngập ở các chỗ trũng văng bắn tung tóe mỗi khi có xe hơi chạy qua.  Hơi đất từ mặt lộ xông lên nồng nực khó chịu. Làm sao tôi quên được những trận mưa rào bất chợt của Saigon ngày nào.  Những cơn mưa xối xả làm tôi ướt như chuột lột trên đường đi làm về.  Những trận mưa kéo dài hàng tiếng đồng hồ, níu chân tôi và người yêu tại quán nước bên đường để chờ mưa tạnh.  Tuổi ô mai của thuở mộng mơ xa vời tầm tay, nhưng giờ này đây, dĩ vãng chợt đến trong tôi như một tia chớp thoáng hiện rồi biến đi, khiến thấy mình như nửa tỉnh nửa mơ...   

     Lo xong xuôi việc đúc tượng, tôi thấy khoẻ khoắn trong lòng.  Và thời gian qua đi thực nhanh.  Tối ngày tôi cứ mải lo chuyện đâu đâu, mãi khi chiều tối về đến nhà mới có thì giờ chuyện trò với mẹ.  Cụ biết tính tôi từ hồi nào hay đa đoan chuyện thiên hạ hơn chuyện nhà.  Cụ la rầy nhưng rồi cũng thông cảm cho con gái của cụ. Sau bữa cơm chiều tôi gần gũi bên mẹ để được nghe kể lại những mẩu chuyện của những ngày dĩ vãng xa xưa …Những ngày tản cư vào Thanh Hóa, những ngày hồi cư về Hànội rồi Hải Phòng.  Mẹ còn sáng suốt và nhớ rất kỹ mọi chuyện, kể ra vanh vách.  Nhất là những gì mà mẹ đã trải nghiệm qua suốt 20 năm ở lại, nghe sao xót xa mà thương mẹ đến thế !  Tôi biết mẹ tôi không hài lòng với hoàn cảnh hiện tại nhưng thuyết phục mẹ sang doàn tụ với gia đình tôi ở bên Mỹ cụ lại một mực từ chối vì sau khi thằng em Khôi qua đời, mẹ không muốn rời xa hai đứa cháu nội Thi, An và cô con con dâu bệnh hoạn quanh năm.  

      Thời tiết vào tháng Tết sao mà nóng đến thế. Chiếc quạt máy để bàn mà tôi mua về, hễ vặn lên được một lúc mẹ lại tắt đi, có thể cụ chịu lạnh không  quen, hay cụ sợ tốn điện không chừng, còn tôi nóng nực đến đổ mồ hôi. Tôi mua một cái TV mầu cho Thi và An để hai cháu khỏi phải sang hàng xóm coi cọp.  Tôi sắm cho mợ Khôi chiếc xe đạp đầm mới toanh vì thấy mợ ấy mỗi sáng chở hai đứa nhỏ đi học trên cái xe đạp cũ rích, lỏng lẻo như muốn văng cả bánh xe.  Mẹ tôi gàn đừng sắm sửa tốn tiền, nhưng khi mang đồ về cụ có vẻ vui vui. Thấy mẹ vui tôi cũng vui lây.

      Mẹ tôi ở trong một khu xóm lao động nên từ 5 giờ sáng đã bị đánh thức bởi mùi khói than, khói củi thoát ra từ nhà bếp của mấy bà hàng xóm nấu nướng đồ ăn bán sáng.  Rồi tiếng xe Honda chạy rầm rầm, bóp còi inh ỏi.  Tiếng rao bán quà sáng. Tiếng mèo gọi đực eo eo, tiếng chó sủa oang oang.  Tất cả những âm thanh khuấy động ấy đã như tiếng đồng hồ báo thức, cho dù tôi ngủ say đến mấy cũng phải bừng giấc. 

     Vào tuần lễ kế tiếp mẹ muốn tôi làm một bữa cơm tại nhà để mừng ngày họp mặt cuả cô con gái cưng với tất cả họ hàng hai bên nội ngoại, cùng các bạn bè thân thiết.  Số người dự trù mời quá đông mà nhà cửa lại chật chội nên tôi đề nghị với mẹ để mời họ ra tiệm ăn cho tiện.  Một bữa tiệc thân mật được tôi thiết đãi tại nhà hàng bò bẩy món Duyên Mai, Phú Nhuận cũng không tốn kém là bao.  Phòng ốc rộng rãi, mát mẻ vì có máy điều hoà và món ăn rất ngon miệng.  Mẹ có vẻ hài lòng và hãnh diện về bữa tiệc khiến tôi cũng vui trong lòng.

    Trưa đến, tôi đi loanh quanh trong xóm thăm hỏi mấy người quen, tìm hiểu thêm về đời sống và sinh hoạt của họ ra sao.  Ghé vào căn nhà đầu ngõ thăm chị Oanh. Lúc này chị cũng đã ngoài 70.  Nhìn chị già hơn tuổi. Chị là người bạn hàng xóm láng giềng thân quen với gia đình tôi từ năm 1955.  Chị đã mua lại căn nhà thuê này cũng như mẹ tôi.  Nhà có mặt tiền huớng ra đường chính trong hẻm nên chị lợi dụng địa thế này để bầy một quầy kính nhỏ bán đồ lặt vặt kiếm sống qua ngày.  Nhớ lại hôm trước, khi gặp chị ở đầu ngõ, hai chúng tôi đã ôm nhau nức nở.  Ngày xưa, mỗi chiều Thứ Bẩy, tôi thường ngồi ở đầu hè giặt quần áo và nghe chương trình "Tiếng Tao Đàn" của Đinh Hùng.  Chị cũng thường ngồi bên tôi để cùng thưởng thức chương trình "Thi Nhạc Giao Duyên" của đài Tiếng Nói Quân Đội.  Chẳng hiểu sao lúc đó tôi mê say giọng diễn ngâm của Hồ Điệp đến thế. Đặc biệt là điệu "Ca Trù" và điệu "Cô Đầu". Buổi thiếu thời, tôi thích thơ phú và văn chương vớ vẩn nên thường nghêu ngao suốt ngày.  Đi học thì thôi, về đến nhà là hàng xóm đã nghe tiếng tôi ca hát om xòm.  Lúc đó tôi sống thực hồn nhiên như chim non líu lo trong bình minh, nhìn đời với toàn mầu hồng yêu thương và mầu xanh hy vọng.  Hôm nay gặp lại tôi, chị kể cho nghe bao nhiêu chuyện từ ngày Saigon thay tên đổi chủ.  Tình đời, tình người cứ thế mà đổi thay theo thời gian và nếp sống của xã hội mới.  Từ trắng sang đen, từ tốt thành xấu.  Ôi thôi không sao diễn tả cho hết. 

    Thành phố trong thờì bình có khác! Từ sáng sớm đến tối khuya, chỗ nào cũng thấy thiên hạ ăn nhậu thả dàn.  Các phòng trà nhạc sống mọc lên lia chia từ đường phố lớn đến các xóm lao động chật chội.  Cứ chiều đến, khi thành phố vừa lên đèn, người ta bắt đầu nghe âm thanh nhạc trẻ trỗi dậy.  Gọi là phòng trà nhưng thực sự. chỉ gồm dăm ba quán giải khát bình thường có dàn máy Karaoke, vài ba cô gái trẻ hơ hớ măng non, được chủ thuê mướn để tiếp khách, bán la ve.  Vài ba cái bàn nhựa thấp tịt, với dăm cái ghế được bầy lơ chơ, lỏng chỏng ở phía trước nhà, mấy cậu thanh niên ngồi tụm năm túm ba nhậu nhẹt tại đây, cười cợt với  mấy cô chiêu đãi thực nhàn nhã như không có sự gì xẩy ra ở xung quanh. 

     Lúc này Việt Nam đã mở cửa, chính phủ chấp nhận cho người Việt ở hải ngoại hồi hương thăm gia đình, do đó người dân Sàigòn bắt đầu cảm thấy thoải mãi đôi chút, tuy nhiên sự giầu nghèo vẫn chênh lệch trông thấy.  Nghèo vẫn nghèo, còn giầu lại giầu thêm.  Đồng đô la bắt đầu được buôn qua bán lại.  Hầu hết các tiệm buôn bán vàng bạc là đầu não của chỗ đổi tìền đô theo giá chợ đen, nghĩa là cao hơn gía chính thức mà người ta đổi tại các ngân hàng. Một ngày tiền đô la lên xuống 2,3 lần.  Tiền phải đếm bằng máy và đựng vào bao tải.  

     Lúc tôi ở Saigon, tiền giấy 5 ngàn đồng đang được lưu hành.  Sau đó giấy 10 ngàn, 20 ngàn, 100 ngàn, 200 ngàn và rồi 500 ngàn đã được phát hành.  Một trăm đô la đổi được một triệu đồng tiền VN lúc ấy (1993).  Thuốc lá 3 con 5 đều bị giấu kỹ để bán chợ đen.  Mọi thứ hàng xa xỉ, ngoại quốc đều được bán theo giá chợ đen.  Tệ trạng buôn bán chợ đen và lén lút ở thời điểm nào cũng có.  Thực là tránh vỏ dưa lại gặp vỏ dừa.  Người dân nghèo cứ phải chạy chọt đầu nọ đầu kia để kiếm sống từng bữa.  Tại khu chợ trời, (chợ Cũ trước kia) mấy bà buôn bán chợ đen ngụy trang bằng những quầy bán vé số nho nhỏ, nhưng thực sự họ là những người mách mối ăn tiền và bán những vật dụng trái phép như tape nhạc, CD, video của nước ngoài, thành thử nhiều thứ thiên hạ không mua được ở các tiệm sách thông thường, đành phải ghé khu chợ trời.

     Giầu nghèo lẫn lộn trong cùng một cuộc sống thường nhật...Những người già cả, tàn tật; những thương phế binh cụt cẳng, cụt tay; những bà mẹ trẻ bồng con thơ; những người cùi hủi lở loét khắp thân mình lang thang đi xin ăn trên mọi đường phố.  Chỗ nào có nhà hàng, quán ăn là có bóng dáng những người bạc phước này.  Đôi khi thực khách chưa kịp ăn mà 2, 3 người ăn xin đã cầu chực đứng bên chìa tay ra, thử hỏi làm sao không khó chịu cho được.  Đây là tình cảnh bi đát của Saigon lúc đó.  Chính phủ chỉ biết ngó ngơ. Nghề kiếm tiền dễ nhất cho dân nghèo đói ở Saigon lúc bấy giờ là nghề hành khất.

Viếng Mộ Cậu Em

     Trước Tết vài ngày, tôi thuê bao một chuyến xe lam cho cả gia đình đi thăm mộ cậu Khôi.  Khi xe vừa tới đầu nghĩa trang, mẹ tôi đã oà lên khóc và kể lể đủ điều ... Mộ mới đắp nhưng đã mọc đầy cỏ dại.  Tôi thuê mấy đứa nhỏ dọn cỏ và tưới hoa đắp đất.  Đứng trước mộ phần cậu em, tôi lâm râm khấn nguyện trong khi mẹ tôi sai hai anh em Thi và An bầy các món ăn, hoa trái lên trên mộ.   Mọi người thắp nhang khấn vái dưới hơi nóng và ánh nắng chói chan của buổi xế trưa. Ngước nhìn khói nhang mờ ảo cuồn cuộn bay lên, tôi hình dung thấy bóng người em trai út của tôi đang nhìn tôi mỉm cười. Tôi ôm ghì lấy mẹ mà lòng thương cảm dâng trào. Tôi hồi tưởng: ... Mấy ngày truớc khi đi di tản - 28 tháng Tư 75, tôi nói với cậu ấy hãy thu xếp để đưa mẹ đi khỏi Việt Nam cùng chúng tôi và nhân viên Toà Đại Sứ Mỹ, nhưng cậu ấy lại tin vào việc ra đi của riêng cậu mà mấy cố vấn Mỹ đã hứa sẽ giúp để rồi cuối cùng cậu bị kẹt lại luôn. Vào đầu năm 1982 tôi làm giấy tờ bảo lãnh cho tất cả mọi người thân, trong đó có gia đình chị Mai gồm 15 người, ba mẹ con cô Tâm, cậu Khôi, vợ con cậu ấy  và mẹ tôi.  Mọi thủ tục coi như đã xong xuôi chỉ còn đợi ngày phỏng vấn của phái đoàn Mỹ.  Nhưng rồi trời chẳng chiều lòng người nên cả cô Tâm lẫn cậu Khôi đã lần lượt rủ nhau ra đi trước khi giấy tờ bảo lãnh được chấp thuận. Riêng vợ chồng chị Mai và cháu Quỳnh đã sang đoàn tụ với gia đình chúng tôi tại thành phố Albuquerque, NM tháng 6 năm 1992.  Ôi, chẳng ai đoán trước được việc gì sẽ xẩy đến!        

     Rời nghĩa trang, chúng tôi ghé chùa Giác Ngạn chiêm bái Phật và viếng cốt bố tôi, anh Kỳ và cô Tâm.  Anh tôi hy sinh ở mặt trận Đồng Xoài, tháng 6 năm 1965 và được mai táng tại nghĩa trang Quân Đội Gò Vấp, về sau nghĩa trang này bị phá bỏ, mẹ tôi phải bốc mộ và đem thiêu cốt rồi đưa tro về chùa này. Bố tôi đau buồn sau cái chết của anh tôi nên lâm trọng bệnh và ra đi một năm sau đó.  Bây giờ cả ba người thân của tôi đều được gửi nắm tro tàn nơi cửa Phật tại chùa Giác Ngạn. Chắc chắn sau này mẹ tôi cũng sẽ đưa di cốt cậu Khôi về chùa này thôi.      

Viếng Thăm Nhà Cũ 

   Trên đường về, tôi ghé thăm căn nhà cũ ở đường Hùng Vương, Thị Nghè (bây giờ là Xô Viết Nghệ Tĩnh). Vì nhà cửa hai bên đường kiến thiết lại quá nhiều, khó mà nhận diện được căn nhà của mình.  Đi tới, đi lui, hỏi thăm vài người quanh đó và sau rồi cũng tìm được căn nhà thân yêu của vợ chồng tôi ngày nào.  Căn nhà mặt tiền mang số 3XX mà chúng tôi mua của ông bà Phùng, đang ở ngay trước mắt tôi. Ôi, không sao lý giải được những gì đã xẩy ra qua bao năm trường xa vắng. Càng nghĩ càng thấy nhức nhối, càng thấy vô lý.  

     Tôi đang đứng trước căn nhà có cửa kéo bằng sắt, trước kia chúng tôi sơn mầu đen, nay là mầu xanh dương bạc mầu nhợt nhạt, rỉ sét và bụi bậm.  Trước cửa nhà có treo một bảng hiệu "Hợp Tác Xã" do uỷ ban phường chiếm dụng từ sau năm 75 để dùng làm thí điểm bán gạo. Đấy, căn nhà lý tưởng của vợ chồng tôi, với bao công lao đã chắt bóp, dành dụm, tạo dựng lên, để rồi thời cuộc đổi thay, nó đã thuộc về kẻ khác. Nghĩ mà ngậm ngùi luyến tiếc.  Tôi vẫn tưởng như mình đang mơ!  Lòng thẫn thờ, tâm trí miên man....Tôi mường tượng thấy chị Mười, người giúp việc đang đứng trước cửa nhà đút cơm cho bé Phượng, đứa con gái út của chúng tôi.  Ông xã tôi đang rửa chiếc xe Suzuki đen bóng thực sạch sẽ mà ông ấy rất nưng niu, cưng chiều vì nó là phương tiện di chuyển chính yếu của gia đình.  Và kià, Long, con trai tôi, và Ly, con gái tôi đang chạy nhẩy, đùa rỡn với mấy đứa bạn lối xóm.  Bên cạnh đấy, bà nội các cháu đang phe phẩy chiếc quạt giấy trong tay, ngồi nhai trầu bỏm bẻm... Ôi, cũng tại nơi này, mà sao hôm nay tôi lại đứng đây một mình!

                      

Thăm Lại Toà Đại Sứ Mỹ

    Rời đường Hùng Vương, tôi ghé qua toà Đại Sứ Mỹ trên đại lộ Thống Nhất cũ (nay là đường Lê Duẩn) nơi tôi đã làm việc ngày xưa.  Con đường này vẫn thênh thang rộng lớn như ngày nào.  Người ta vẫn có thể đứng nhìn thẳng suốt từ đầu đường Nguyễn Bỉnh Khiêm (Sở Thú) tới Dinh Độc Lập qua những hàng cây cao phủ bóng rợp hai bên đường.

     Tôi dừng lại trước tòa nhà trắng 6 tầng lầu để quay phim và chụp hình.  Toà cao ốc này đã có lần mang tên "US Embassy - Toà Đại Sứ Mỹ".  Toà Đại Sứ lúc đó bị bỏ trống và được canh gác cẩn mật.  Nghe nói chính phủ mới sẽ giữ lại cơ sở này cho người Mỹ trở lại trong nay mai.  Bây giờ là Toà Lãnh Sự Mỹ ở Saigon - US Consulate in Saigon. Mọi nơi, mọi chốn, mọi cảnh vật tại đây đã gợi lại trong tôi những kỷ niệm khó mờ phai... Tôi đang đứng trước toà cao ốc đồ sộ mà cách đây hơn 30 năm tôi đã dự buổi lễ đặt viên đá đầu tiên dưới sự hiện diện của Thủ Tướng Phan Huy Quát và đại sứ Mỹ Cabot Lodge.  Tôi làm việc cho Toà Đại Sứ Mỹ tại Saigon cũng khá lâu.  Từ năm 1963 tới ngày mất miền Nam tháng Tư năm 1975. 

     Sau đó tôi viếng thăm công trường Hai Bà Trưng ngay sát bến sông Sài Gòn.  Tượng hai Bà nay đã được thay thế bằng tượng Đức Trần Hưng Đạo ngạo nghễ, oai phong.  Phía bên này bờ sông là một nhà hàng nổi sang trọng của Úc Đại Lợi.   Nhà hàng này hình như dành riêng cho người ngoại quốc hoặc các đại gia vì giá biểu rất cao.  Dân bản xứ hay ngay cả người Việt hồi hương thứ tép riu như tôi cũng chẳng dám bước vào.

     Hôm nay nước sông Sàigòn vẫn phẳng lặng êm trôi, đẩy đưa những chuyến đò ngang như ngày nào từ bên này Saigon sang bến Thủ Thiêm bên kia sông.  Ngay chỗ bến sông này đây, xưa kia ông xã tôi thường chở xe Suzuki đưa bốn mẹ con ra đây hóng gió và ăn khô mực hay khô bò vào những chiều cuối tuần.  Bây giờ hàng quán chiếm gần hết chỗ, khách tản bộ đi hóng mát khó mà tìm được một khoảng trống thoải mãi cho gia đình.  Khách sạn Majestic ngó ra bờ sông Saigon giờ trông vẫn nguy nga ở góc đường Tự Do (Đồng Khởi bây giờ) và bến Bạch Đằng. Dưới lề đường, mấy bác xích lô ngồi chầu chực đợi khách.  Họ bập bẹ ít câu tiếng Anh "bồi" mời chào khách ngoại quốc. Nhìn họ tôi liên tưởng tới câu chuyện được nghe kể lại là đã có nhiều sĩ quan của Quân Đội Việt Nam Cộng Hoà sau khi đi tù về phải sống vào nghề đạp xích lô, vá lốp xe đạp hoặc buôn bán hàng quán bên lề đường để kiếm sống, nếu không có nghề nghiệp gì sẽ bị đưa đi vùng kinh tế mới, nên mới có câu vè thực  mỉa mai:  "Đầu đường đại tá vá xe, cuối đường trung tá bán chè đậu đen".  Cuộc đời đổi trắng thay đen, lên voi xuống chó là vậy.  

      Hôm 28 Tết, tôi rủ mấy cô cháu gái đi thăm viếng chùa Vĩnh Nghiêm ở đầu cầu Trương Minh Giảng.  Mọi người vào trong chánh điện lễ Phật, xin xăm và chiêm ngưỡng cảnh chùa phía ngoài.   Ngôi chùa nổi tiếng của miền Nam một thời, giờ trông vẫn nguy nga và trang nghiêm dưới vòm trời xanh, vậy mà tôi có cảm tưởng như chùa không còn cái sắc thái tôn nghiêm như xưa kia.  Một sự vắng vẻ hiu quạnh bao trùm. Được biết Hoà Thượng Thích Thanh Kiểm vẫn trụ trì ngôi chùa này nhưng hầu hết các chư tăng an trú tại đây bây giờ đều là các sư trẻ mà người Sàigòn gọi là "Sư Quốc Doanh",  sư thuộc nhà nước.

      Rời chùa Vĩnh Nghiêm, cô cháu chúng tôi đi ra coi chợ hoa trên đường Nguyễn Huệ.  Mọi người tản bộ len giữa những dẫy chậu hoa đủ loại bầy  la liệt hai bên lối đi.  Dẫy này từng loạt hoa cúc vàng chói, dẫy kia hoa hồng tươi thắm như đang cười đón chúa Xuân.  Từng chậu quất, chậu kiểng được cắt tiả thực khéo léo công phu, bầy bán ở khắp mọi gian hàng.  Trời nắng chói chang, hơi nóng lại được dịp thiêu đốt thiên hạ mà mấy bà người Bắc vẫn phải cầm những cành mai, cành đào tuơi với nhiều nụ hoa he hé, mời chào khách hàng tại các góc đường.  Kẻ bán nhiều hơn người mua.  Thiên hạ dạo chơi chợ Hoa, chụp hình nhiều hơn đi sắm Tết. 

     Từ chợ hoa, chúng tôi đi sang phía rạp cinema Rex, băng qua công viên nhỏ ngay trước Tòa Đô Chánh cũ là thấy vũ trường Queen Bee. Bên kia đường là tòa nhà Quốc Hội của VNCH khi xưa. Dọc theo đường Lê Lợi, mấy cô cháu ghé vào vài tiệm sách mua ít sách Việt ngữ và tự điển.  Tự nhiên lúc này tôi chợt nghĩ gía có ông xã đi cùng để ôn lại với nhau những kỷ niệm của hai đứa khi đang còn yêu yêu, giận giận ngày nào thì vui biết mấy. Những đường phố này ngày xưa rất quen thuộc với tôi.  Hai đứa tôi thường dung dăng dung dẻ trên khắp các đường phố.  Rạp Rex và rạp Eden là hai nơi chúng tôi thường có mặt mỗi chiều thứ Bẩy hay Chủ Nhật cũng như tiệm kem Mai Hương (nay là tiệm kem Bạch Đằng) ở góc đường Pasteur/Lê Lợi, tiệm nước mía Viễn Đông cùng những xe đu đủ khô bò ở góc đường Pasteur sau Bộ Công Chánh là những nơi chúng tôi không thể thiếu xót. Hôm nay nhìn lại dấu tích xưa, kỷ niệm cũ tôi thấy hồn mình tràn lên một niềm luyến nhớ mông lung khó tả.

Đón Xuân Ất Dậu

    Chiều 30 Tết, tôi phụ mẹ và mợ Khôi nấu thức ăn để cúng rước Ông Bà.  Những món ăn thuần túy của người Bắc mà mẹ tôi thường nấu lúc xưa vào những ngày Tết là cá thu kho với chân giò và dưa chua.   Một nồi thịt kho tầu, vài đĩa thịt đông; giò chả, nem chua và bánh chưng phải đi mua ở chợ Dakao. Trước Tết mẹ nén một vại dưa hành thực lớn để dành, ăn hết tháng Giêng vẫn còn. Ngày trước lúc còn ở nhà với mẹ, mỗi chiều 30 Tết, tôi thường giúp mẹ dọn dẹp nhà cửa, lau chùi và đánh bóng lư đồng, bát nhang, chân đèn rồi sắp xếp hoa trái lên bàn thờ và đợi tới giao thừa cúng vái Tổ Tiên xong đưa mẹ đi lễ Lăng Ông, xin lộc đầu năm.  Sau khi tôi lập gia đình mẹ cũng ít đi lễ đêm mà thường đợi vợ chồng tôi lên chúc tết rồi sau đó đưa cụ đi lễ Lăng Ông và nhiều ngôi chùa khác. Bây giờ mẹ tôi tuổi đã cao nên cụ chỉ nấu xôi chè, mâm cơm chay để cúng các cụ, và một mâm ngũ quả để trưng bầy trên bàn thờ Phật ba ngày Tết.

     Tôi hồi hộp chờ đón giờ phút thiêng liêng của đêm giao thừa, tiễn đưa năm cũ, đón mừng năm mới. Nhìn quanh trong xóm, nhà nào cũng bầy hoa quả, đèn nhang, xôi chè, bánh mứt để chờ cúng giao thừa. Những tràng pháo dài hằng thước đã được treo sẵn ở trước hiên nhà.  Ngoài đuờng lộ, thưa thớt vài chiếc xe gắn máy phóng nhanh về nhà cho kịp giờ đón giao thừa.  Còn nửa tiếng đồng hồ nữa tới 12 giờ đêm.  Pháo bắt đầu nổ vang khắp mọi nơi.  Lắm lúc tiếng pháo nổ qúa lớn làm tôi liên tưởng ngay đến tiếng súng và tiếng đạn pháo kích trong đêm giao thừa Tết Mậu Thân năm 1968.

     Những mùa Xuân xa xưa, người dân đốt pháo mừng Xuân.  Đêm nay, lần đầu sau cuộc chiến, thành phố Saigon lại được chìm trong tiếng pháo, nhưng sao tôi vẫn cảm thấy nơm nớp lo sợ vì hoả hoạn có thể xẩy ra bất cứ lúc nào.  Đã lâu dân chúng Saigon không được đốt pháo (1975-1993), năm nay được đốt pháo thả dàn nên họ cố tận hưởng giây phút này, có lẽ vì sợ rằng những năm kế tiếp chẳng biết họ còn được tự do đốt pháo như vầy nữa không?  Pháo nổ vang trời.  Mùi thuốc pháo nồng nặc như mùi thuốc súng lọt vào nhà qua các khe hở của vách gỗ, làm tôi sặc sụa, ngột ngạt khó chịu. Tôi phải lấy khăn tay nhúng nước lạnh để che phủ lấy mặt.  Nhức đầu vì những tiếng pháo chát chúa liên tục, tôi phải bịt chặt cả hai tai và đứng sát ngay truớc quạt máy để mong hít thở chút ít không khí sạch, không quyện mùi khói pháo.

    Đúng nửa khuya, khi đồng hồ trên tường vừa buông 12 tiếng... chuông Chùa  đâu đó ngân vang , nhà Thờ chuông đổ liên hồi như hoà nhịp cùng dân gian đón mừng Năm Mới. Nhà nhà thắp nhang khấn vái dưói mái hiên.  Pháo lại nổ rền hơn nữa, tưởng chừng như chẳng bao gìờ ngừng.  Báo chí ngoại quốc chỉ trích Việt Nam than nghèo mà tiền pháo tiêu cho Tết năm này lên tới hàng tỉ bạc.  Sự thực là vậy, nếu bạn được chứng kiến cảnh pháo đốt ở Sài Gòn năm Ất Dậu này, bạn cũng sẽ công nhận điều đó qủa không sai. Tiếng pháo vẫn cứ ròn rã liên tục nổ tới 3, 4 giờ sáng.     

     Sáng ngày mồng một Tết, pháo vẫn nổ tưng bừng như để đón mừng Xuân mới. Tại nhà mẹ tôi, các cháu chắt, đầy đủ không thiếu một ai. Cháu Khánh xông đất bằng một bánh pháo dài, nổ ròn rã trước khi mọi người bước vào nhà chúc tuổi bà ngoại, bà cố.  Hôm nay nhà mẹ tôi chật ních con cháu. Mẹ tôi mừng lắm! Nhìn cụ thực vui và hân hoan trong bộ aó dài lụa mầu nâu nhạt điểm những cánh hoa mai trang nhã, vấn tóc trần, chân đi đôi hài cườm nhung, mà tôi nghĩ đã lâu lắm rồi kể từ khi bố tôi qua đời hơn hai chục năm qua, bây giờ mẹ mới có dịp xỏ chân vào.  Vòng vàng xuyến vàng cùng chuỗi ngọc, bông tai mà mẹ cất kỹ từ lâu hôm nay mẹ đem ra đeo vào người hết, tôi thấy mẹ trông sang trọng hẳn lên. Với nước da trắng hồng, hàm răng đen bóng hạt na, cười nói và chúc mừng con cháu vây quanh bà, đã thể hiện nét khoẻ đẹp thanh tao của một lão bà dù cụ đã ở gần tuổi tám mươi.  Ngắm dáng dấp mẹ, tự nhiên lòng tôi bừng lên một niềm vui khôn tả.  Mọi người chuyện trò vui vẻ.  Các cháu tỏ vẻ thích thú vì có cô từ Mỹ về ăn Tết!  Mấy thằng cháu trai đứa nào cũng complet cà vạt đàng hoàng thực chỉnh tề bảnh bao.  Mấy cô cháu gái diện khỏi chê, rất nốp và đúng điệu thời trang. Thực hạnh phúc thấy các cháu tề tựu tại nhà mẹ tôi trong ngày đầu Xuân như vậy.  Tôi không dám nghĩ tới những điều gì khác hơn là tận hưởng những giây phút yên vui thanh thản này bên mẹ già và bên các cháu.

     Ngày Tết có khác, các cửa tiệm đều đóng cửa.  Đường phố vắng hoe, ngoại trừ thiên hạ ăn diện đi lễ nhà thờ, lễ chùa xin xăm, hái lộc hay đi chúc Tết họ hàng.  Đây là dịp để mấy xe taxi, xe ôm, xe xich lô đạp kiếm tiền trong 3 ngày Tết; những người ăn mày ăn xin nhận được tiền bố thí khá hơn ngày thường tại các cổng chùa, cổng miểu hay cổng nhà thờ.  Tôi đang thực sự đón nhận một mùa Xuân yên vui nơi quê nhà.  Ngày Xuân với nắng ấm của miền Nam mà tôi đã từng được nuôi dưỡng trong chuỗi ngày thơ ấu giờ như trở lại

khiến tôi cảm thấy lòng mình lâng lâng khó tả.  Tôi nhắm mắt lại để tâm trí mình tận hưởng giây phút thiêng liêng này, vì biết rằng mình sẽ mất nó trong nay mai.

Tạm Biệt Sài Gòn
                                                                                                                          

     Ngày 12 Tết, tôi lên đường trở về Mỹ trong một sáng Xuân còn ngập tràn xác pháo.  Lòng nôn nao với buồn vui lẫn lộn.  Ngày về tôi háo hức bao nhiêu ngày lên đường trở lại Mỹ, tâm tư lại bồn chồn bấy nhiêu.    

     Hôm đó, mẹ tôi và các cháu đều có mặt tại phi trường TSN để tiễn đưa tôi.  Mẹ khóc sướt mướt như lúc đón tôi, làm tôi mủi lòng rơi lệ.  Một tháng trời qua đi quá nhanh, ngày nào tôi hồi hộp thấy lại quê hương mà hôm nay lại sắp phải xa lià mảnh đất thân yêu một lần nữa.  Tôi về mẹ mừng, mẹ vui; hôm nay tôi đi mẹ lại nuôi hy vọng, mong đợi ngày về của tôi...  Mẹ ôm tôi nức nở, dặn dò khuyên nhủ đủ điều như không muốn rời tôi ra trong vòng tay gầy guộc, run rẩy của người. 

 ...Những bàn tay vẫy những bàn tay                                         

 ...Những đôi mắt ướt nhìn đôi mắt                                  

 ...Buồn ở đâu hơn ở chốn này ...                                               

   (Bóng Người Trên Sân Ga -Thơ Nguyễn Bính)

     Bóng dáng mẹ hiền thân yêu khuất dần, khuất dần trong lớp người bÎn rÎn, tiễn đưa.  Tôi lủi thủi bước lên cầu thang ra sân bay.  Tâm trạng bần thần.  Lúc đi tôi mang theo tất cả những mong ước, để rồi trở về trong sự ước mong. 
  

› Nguyên

Maryland - Xuân Giáp Ngọ - 2014

(Trích “Từ Một Vùng Ký Ức”)

Đăng trong “Bút Tre”  tháng 2, 2014
& TCNS Cỏ Thơm số tháng 3, 2014
                                                             
        

Lời Chúc Mừng ngày đầu Xuân Giáp Ngọ 2014

                                                                                                                                                                                     
     Trước thềm năm mới, bên Ly Rượu Mừng Xuân Giáp Ngọ, xin được cùng nhau:
                       "kết nối niềm vui bè bạn, tình đồng môn và 
                 chia sẻ niềm hy vọng mãi mãi với thời gian"
                                                                                            Phạm Bá Luân
                                                                                       K3 - QGTM Sg 58-61 

    Maryland - USA

Mùa Lễ Vọng 2013

Lễ Giáng Sinh 2013 & Năm mới 2014

     Thân chúc Qúy Bạn & Qúy đồng môn:
           "Một Mùa Lễ Giáng Sinh rộn rã tiếng cười trong niềm khát vọng của
                 thời gian và Một Năm Mới: Tràn Đầy Hồng Ân Thượng Đế"

Mùa Lễ TẠ ƠN 2013 - Maryland

                                                                                                                                                  
             "...được cùng nhau chia sẻ Niềm Vui Bạn Bè
                      & Niềm Hy Vọng của Thời Gian..."

Thu cảm: CaFé một mình...

.                                                                                                                                                                                        

NẮNG THU TRÊN TRIỀN DỐC                                                                      

Ỷ Nguyên

  

                                                                        Ảnh: Phạm Bá

    Trời đã vào Thu. Hoa lá thay mầu. Những đóa Thược Dược, Hướng Dương cùng những nhánh Ly-Ly xanh đỏ  trắng hồng trong khu vườn bé nhỏ sau nhà đã  bắt đầu ẩn dấu nét kiều diễm cao sang của mình để nhường ngôi lại cho những bông Cúc Vàng, bông Hồng Nhung và Phong Lan duyên dáng kiêu sa đón chào nàng Thu quyến rũ. Nắng Thu nhè nhẹ mơn man. Gió Thu bẽn lẽn len vào hồn như một thời gợi nhớ...

     Từ  ban công phía sau nhà thoai thoải xuống chân đồi, Uyên Ly mải mê nhìn theo cặp nai vàng óng mượt đang say sưa trong ánh nắng Thu trải dài trên lớp cỏ xanh non mời gọi.  Đôi mắt nai tròn xoe, hiền lành, ngơ ngác nhìn quanh.  Từng giọt sương mai lóng lánh đọng trên lá Thu vàng điểm những đốm xanh xanh. Gần hơn, một chú sóc nâu đang lí lách leo trèo, đôi bướm trắng nhởn nhơ  bên giàn mướp. Ôi, một hình ảnh sống động tuyệt vời !  Uyên Ly vừa làm xong động tác thể dục cuối cùng.   Nàng dang hai tay hít thở làn không khí nhẹ nhàng thanh thoát của một ngày chớm Thu.  Một cảm giác thư thái và an lạc như đang thấm dần vào huyết mạch...

     Uyên Ly rất hài lòng là đã tậu được căn nhà vừa ý trong một khu dân cư yên tĩnh như thế này tại thành phố Potomac - Tiểu Bang Maryland.  Khí hậu tại đây có đủ bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông.  Mùa Hạ oi bức ghê gớm. Khó ai quên được cái nóng hừng hực vào tháng Bảy trong tuần lễ Độc Lập của Hoa Kỳ. Còn cái giá lạnh của mùa Đông ở đây thì nghiệt ngã hơn so với tiểu bang sa mạc New Mexico, nơi mà vợ chồng nàng đã định cư hơn 30 mươi năm trước. Lúc mới dọn về vùng này, Uyên-Ly cũng lo sợ sẽ phải đối diện với những trận cuồng phong bão tuyết của mùa Đông, nhưng đã hơn 7 năm qua mà mới chỉ thấy duy nhất một lần bão tuyết cách đây hai năm mà nhiều cư dân cho là khủng khiếp.  Lúc đó, hầu như sinh hoạt cả vùng East Coast bị tê liệt vì trận bão tuyết lịch sử này. Tuyết rơi như muốn ngập đầu người...  Tất cả trường học, công tư sở phải đóng cửa trong gần hai tuần lễ. Sợ thật!.  Nhưng dần dà  nàng đã bị mê hoặc bởi thời tiết của Maryland vào mùa Xuân và mùa Thu.  Mùa Xuân, ngay tại khu vực nàng ở, đâu đâu cũng thấy hoa anh đào nở rộ; mầu trắng quyện với mầu hồng đào của hoa tô đậm cả một khu đồi thông xanh mướt. Đẹp tuyệt vời!.  Vì lẽ đó mà quanh khu nàng ở đã có tới ba con đường được mang cùng tên Cherry Blossom... Rồi khi mùa Thu đến, lá vàng nhuộm thắm khắp nơi nơi, đẹp làm sao!  Cho nên Uyên Ly không phải lái xe đến tận bờ sông Potomac ở Washington DC  mà vẫn được ngắm hoa anh đào nở  bát ngát vào đầu tháng Tư hàng năm hoặc  không cần phải lái xe đến Skyline Drive - Shenandoah Valley  cuối tháng mười mà vẫn được chiêm ngưỡng rừng Thu thay lá. 

    

    Uyên Ly khoác vội chiếc áo mỏng bên ngoài, lái xe dọc theo những con đường nhỏ rải rác lá vàng từ nhà đến trung tâm thương mại nơi nàng thường ghé qua mỗi khi rảnh rỗi. Chao ôi ! mùa Thu khởi sắc tuyệt vời.  Những áng mây trắng đục che kín cả một vùng đồi núi, tô điểm cho sắc Thu thêm nét mơ màng. Những vòm cây vàng lá chói chang, đỏ tía, tím hồng ẩn hiện giữa những lùm thông xanh biếc, dưới ánh nắng Thu làm Uyên Ly như ngây ngất.

    

Uyên Ly đưa tay bấm nút CD để nghe Bằng Kiều trong ca khúc Thu ...  "Anh mong chờ mùa Thu, dìu thế nhân dần vào chốn Thiên Thai, và cánh chim ngập ngừng không muốn bay. mùa Thu quyến rũ anh rồi ... ( Thu Quyến Rũ của Đòan Chuẩn & Từ Linh), "  Mùa Thu đất Bắc đã chinh phục và quyến rũ  người nhạc sĩ qua những ca từ lãng mạn như vẫn mãi còn gieo những âm hưởng tuyệt vời làm xao xuyến lòng người.  Một thi sĩ đã phải thốt ra những lời thơ tuyệt tác để ca ngợi mùa Thu đầy ắp hương yêu: "Trời không nắng, cũng chẳng mưa. Chỉ hiu hiu gió cho vừa lòng nhau"  ... Muà Thu là mùa của tình yêu, của thơ mộng; mùa của hai kẻ tay trong tay dưới trời Thu êm ả. Giá chi không lái xe, thì chắc hẳn nàng đã nhắm nghiền hai mắt lại để tận hưởng cái giây phút thần tiên này.  Tiếng Thu như xoáy tận vào tâm hồn... man mác, vấn vương! Hơi Thu như đang thì thầm cùng vũ trụ thiên nhiên.  Uyên Ly thấy lòng mình như rộn ràng trước cảnh sắc đậm mầu Thu. Từng chiếc lá vàng nối tiếp nhau lìa cành, cuốn bay theo chiều gíó và rồi lăn lăn trên thảm cỏ xanh dọc hai bên lề đường.  Đâu đó tiếng chim reo vui trong tiết Thu ấm áp.

      Đã bao lần nhìn mùa Thu thay lá... bao lần đếm lá Thu rơi ... đếm tuổi đời ... Uyên Ly thầm nghĩ không gì  hạnh phúc  hơn trong cuộc sống là hãy an hưởng những gì mình có trong hiện tại.  Nàng thoáng quên đi những suy nghĩ vẩn vơ.   Tiêng hát Bằng Kiều vẫn quyến rũ bên tai.  Nàng khe khẽ hát theo ... để mặc cho ý tưởng đi hoang, chìm trong hương Thu dào dạt.   

     Uyên Ly đã nghỉ làm.  Một quyết định khó khăn đối với hai người là phải di chuyển về miền lạnh giá này. Thực chẳng dễ dàng gì để có thể thay đổi hẳn một cuộc sống trầm lặng nhưng vững vàng của vợ chồng nàng khi còn ở tiểu bang New Mexico nếu không vì thương con thương cháu.  Vợ chồng nàng có 3 người con, hai đứa lớn đã có gia đình và lập nghiệp tại Washington DC và Maryland sau khi tốt nghiệp đại học UNM cách đây 8, 9 năm về trước và đứa con gái út thì lại thích sống tại miền sa mạc cực kỳ nóng bỏng ở Arizona.  Khi nàng chưa dọn về đây, con cháu phải lục đục kéo về Albuquerque, NM thăm ông bà nội vào những dịp lễ Noel hay những kỳ nghỉ hè hàng năm.  Thấy các cháu còn bé bỏng mà phải di chuyển nhiều quá làm vợ chồng nàng ái ngại vô cùng, do đó việc thu xếp dọn về Maryland phải thực hiện thôi.

    

                                                                          Ảnh: Internet

Thấm thoát đã qua bẩy tám năm rồi đấy, nhanh thiệt!  Ngày ấy thằng cháu đích tôn Brendon mới có 3 tuổi, đứa cháu gái thứ nhì Emily một tuổi và đứa thứ ba còn trong bụng mẹ, vậy mà bây giờ cả ba nhóc tì đã đi học cùng một trường tiểu học với nhau. Tất nhiên sức khỏe và tuổi tác của ông bà nội cũng phải theo luật của tạo hóa mà update chứ.  Uyên Ly đang say xưa lái xe dưới những tàng cây thay lá.  Nàng đang tận hưởng giây phút thần tiên trong khí trời đẹp tuyệt vời này. Nàng thấy tâm hồn lâng lâng sảng khoái lạ thường.  Trái tim nàng như đang hân hoan đón nhận niềm hạnh phúc rộn ràng chợt đến.  Một niềm hạnh phúc vô biên không thể mua bằng tiền bạc, không thể đem rao bán mà chính vợ chồng nàng đã may măn tiếp nhận được từ những đứa cháu nội khôi ngô, ngoan ngoãn dễ thương.  Những tiếng cười ròn rã cùng những tiếng nói hồn nhiên nũng nịu từ những chiếc miệng be bé xinh xinh của các cháu khác nào những phần thưởng vô gía đối với vợ chồng nàng bấy lâu nay.  Hình ảnh các cháu bây giờ chính là hình ảnh con cái nàng ngày xưa mà vợ chồng nàng vì quá tất bật với cuộc sống đã không dành nhiều thì giờ cho chúng.  Cho nên bây gìờ gần gũi với các cháu, chăm lo cho chúng lúc nào là nàng vui và hạnh phúc lúc ấy. Đôi lúc ngồi bên các cháu ngắm nhìn, theo dõi từng cử chỉ, từng lời nói của chúng, Uyên Ly thấy lòng mình dâng tràn một tình thương vô bờ bến.   Nàng tự hỏi, nếu không có con cháu cận kề ở bên khi về hưu như thế này, không hiểu cuôc sống của vợ chồng nàng sẽ ra sao?  Chắc là buồn nản lắm!  Có nhiều cặp vợ chồng già, về hưu không có cháu chắt để nưng niu chăm chút nên rất buồn tẻ.  Họ nói đi đây đi đó mãi cũng mệt mỏi, đi tìm thú vui giải trí mãi cũng chán vi tất cả cũng chỉ là thế thôi.   Nàng thầm cảm ơn Thượng Đế đã ban cho vợ chồng nàng một cuộc sống bình an để được quây quần bên con cháu. Hồi còn đi làm, nàng  còn lo sắm sửa cho cá nhân mình,  nhưng bây giờ thì không, mặc quần áo cũ trọn đời cũng chẳng hết, nàng nghĩ thế,  nên mỗi lần ghé Shopping Center là nàng thích thú tìm kiếm quần áo cho mấy đứa cháu nội và đứa cháu ngoại ở Arizona.  Vẫn biết việc mua sắm quần áo cho các cháu không phải là trách nhiệm của mình, nhưng vì thương yêu chúng nên nàng chẳng cần đắn đo.  Tiệm bán quần áo trẻ em Gymboree tại Montgomery Shopping Center đã quyến rũ bà nội của các cháu qúa chừng. Bộ đồ nào trông cũng dễ thương và hấp dẫn lạ, mùa nào quần áo đó, nàng chạy theo không kịp.  Chưa trả xong khoản mua này, nàng đã sắm thêm quần áo khác.  Nên hàng  tháng nhận được giấy bills đòi nợ là ông nội các cháu nổi da gà, chất vấn mệt nghỉ.

    

     Sang Thu, và sắp tới ngày lễ hội Halloween, nàng lại tối mắt tối mũi tìm kiếm trang phục cho các cháu mặc sao cho đúng mùa, nghĩa là phải có mầu đen và mầu vàng của bí ngô để các cháu mặc vào khi đi xin kẹo (Treat or Trick) đêm 30 tháng 10 này.  Rồi mùa Giáng Sinh cũng chẳng còn xa là mấy, nàng lại bắt đầu để ý tới những bộ đồ xinh xắn cho các cháu. Cứ thế mà nàng say mê tiêu tiền mua sắm cho tụi nhóc.  Nói cho đúng, nàng cố gắng chọn mua những thứ bán sale cho đỡ phí tiền vì các cháu rất mau lớn, quần áo sẽ chóng chật và ngắn đi.

    

                                         Ảnh: Internet

Hôm nay chưa phải là ngày “lên ca’’ trông các cháu nên Uyên Ly rảnh rỗi, thích ra khỏi nhà dù chỉ trong chốc lát để đầu óc không bị tù túng và căng thẳng...  Nhớ lại ngày nào còn là một nữ sinh ngây thơ mơ mộng, lớn lên chập chững bước vào đời. Rồi đến chuyện yêu đương cổ xưa như trái đất, với mái ấm gia đình và rồi có con có cháu. Bây giờ về hưu, tuổi đời chồng chất, mỗi ngày mỗi thêm mệt mỏi rã rời và tương lai thì chỉ là ..."Ngày tháng trôi là cung đàn mau. Nào ai biết ngày sau..." May mắn là vợ chồng nàng ít phải quan tâm về vấn đề sinh kế. Hàng tháng đã có lương của uncle Sam gửi thẳng vào chương mục.  Không còn phải lo trả tiền nhà, tiền xe, tiền học phí cho con cái như lúc xưa.  Bây giờ vợ chồng nàng đã có một cuộc sống coi như thoải mái hơn hồi còn đi làm, ấy là không tính đến ‘’khoản trợ cấp đặc biệt’’ nếu nàng chịu nhận cho việc trông nom các cháu mà con trai và nàng dâu muốn offer cho ông bà.  Giả dụ nếu mà nhận ‘’cấp khoản’’ này để con cái vui lòng thì vợ chồng nàng đã quá phong lưu...  

    Nhưng có điều ở vào cái tuổi thất thập này thì hầu hết ai ai cũng đều phải đương đầu với ba món ăn chơi: Cao máu, tiểu đường và Cholesterol. Nếu ai may mắn chỉ nghiền một món thì cũng quá là hạnh phúc rồi. Cho đến giờ phút này vợ chồng Uyên Ly mỗi người may mắn chỉ bị mắc kẹt một món ăn chơi thôi, nên cũng cảm thấy an lòng và cứ phải cắm đầu cắm cổ tập thể dục mỗi sáng... Rồi thì ăn uống hàng ngày phải theo đúng thực đơn, kiêng cữ đủ thứ, tránh ăn những món không qúa nhiều đường nhiều mỡ.  Đôi khi thèm ăn món phở đuôi bò thuần tuý quê hương, phải tự nấu lấy ở nhà, không dám đi ăn tiệm nhiều vì sợ họ bỏ qúa nhiều bột nêm và nước béo thì chắc chắn là không thể tránh khỏi rồi đó.  Ôi rõ là phức tạp cuộc đời!.  Chẳng qua cũng chỉ tại ham sống sợ chết mà khổ như vậy thôi.  Đúng là bó mồm bó miệng chẳng ra làm sao. Ăn nhiều thì phải tập thể dục nhiều cho nó tiêu đi những chất độc có hại cho cơ thể. Chính vậy, nên mỗi khi đi du lịch bất cứ ở đâu, ngay cả  về Saigon, vợ chồng nàng cũng phải  lê thê đem theo cặp tạ 3 pounds để tập thể dục mà đã  có lần bị  nhân viên an ninh kiểm soát tại sân bay Reagan cảnh giác vì lúc vali chạy qua máy, hai quả tạ này hiện lên màn hình giống như hai trái lựu đạn chày.  Rõ là phiền phức...phải tâm nguyện hàng ngày:

   "Tập thể dục dưỡng sinh mỗi sáng,

     Chế độ ăn cũng ráng tuân theo,

     Xua tan bệnh tật hiểm nghèo,

     Quyết tâm tránh cảnh nằm queo trong nhà."

           (Trích  thơ “Sống Vui Sống Khoẻ’’ của Phan Lực) 

    Ai cũng biết sức khỏe là người bạn thân thiết của mỗi con người chúng ta. Lúc còn trẻ trung sung sức thì anh bạn thân yêu này luôn luôn sát cánh bên ta như bóng với hình không lìa một bước.  Mình vui thì anh cũng vui theo, mình buồn thì anh cũng rầu rĩ theo mình. Nhưng khi tuổi càng cao thì chính là lúc anh ta lại tìm cách lánh xa mình.   Đôi lúc Uyên-Ly phải tự nhủ và tự an ủi để những tư tưởng yếm thế về sức khoẻ và tuổi tác không là vết hằn trong tâm trí nàng.  Nàng cảm thấy thương các con các cháu quá chừng. Đếm đầu ngón tay, đếm thời gian, Uyên-Ly rùng mình... Nàng tự hỏi, không hiểu khi các cháu khôn lớn, tốt nghiệp Đại Học nàng có còn dịp đứng lên...để vỗ tay mừng lễ ra trường của các cháu... để khắc khoải khi chúng đến tuổi hôn nhân... Ôi thực nhức đầu mệt óc nếu phải sống lâu để mà đối diện với những sự kiện chẳng đặng đừng như vậy…  Rõ lẩn thẩn ... Nhưng đìều nàng nghĩ, lại là sự thật hiển nhiên chỉ có điều nó chưa tới nhưng nó sẽ tới.

    

                                                                           Ảnh: Internet

Nhìn lá thu vàng úa rơi rụng quanh đây đó, Uyên Ly thấy như mình đang sống trong hai tư tưởng trái nghịch nhau.  Nàng đang đắm chìm trong tiết Thu quyến rũ nhưng cũng từ những giây phút này, nàng cảm nhận được đời mình như bóng chim qua mành, bay lượn đấy rồi cũng mất hút vào cõi hư không.  Ôi cuộc đời sao vô thường là thế!

     Uyên Ly đang có măt tại tiệm Gymboree, cô Kathy, nhân viên bán hàng quen thuộc mời chào tíu tít.  Ồ, cái váy mầu đỏ này đi với cái aó trắng tay dài có hình con chó bông trắng thêu nổi, tết nơ đỏ nơi trước ngực chắc Emily và Allison, sẽ thích lắm đây.  À, còn đôi vớ dài tới đầu gối mầu trắng điểm những đốm hoa đỏ, mầu của mùa Noel hẳn là hai cháu sẽ bằng lòng thật sự?  Còn Wyatt, đứa cháu ngoại của vợ chồng nàng ở mãi tận miền sa mạc Arizona, một năm sang thăm ông bà ngoại một hai lần mà nàng thì không bao giờ không nghĩ đến cháu mỗi khi đi mua đồ cho ba đứa cháu nội Brendon, Emily và Allison.  Hôm nay chọn được một bộ đồ đầm đắc ý cho Wyatt mà lại on sale nữa nên Uyên Ly đã không ngần ngại trả tiền.  Tình yêu thương dành cho các cháu càng ngày càng sâu đậm khiến Uyên Ly thấy lòng dạt dào hạnh phúc và thầm ước được sống yên vui đời đời bên các con các cháu. 

     Ngoài trời mưa Thu vẫn lất phất bay. Gió Thu vấn vương quyện thổi xác lá vàng còn lóng lánh sương đêm. Vâng, Thu đi Thu lại về... Dù Thu vẫn mãi mãi còn đây, nhưng không còn là những mùa Thu bỏ lại... mà chỉ là chút nắng Thu nhạt nhòa trên triền dốc cuộc đời ...cho đến tận bao giờ đây ...! 

 Ỷ Nguyên              

Maryland -Thu 2013                              
(Đăng trong Nguyệt San BÚT-TRE AZ
Số Mùa Thu - Tháng 9 - 2013)                                                                                     

                                          

CHUYỆN XƯA TÍCH CŨ

.                                                                                                                                                                                              

Cô Tư Hồng                                                                           

Phạm Bá                                                                                                                            

         Những người sinh trưởng ở Miền Nam trước đây, khi nhắc đến chuyện Bạch Công Tử, Hắc Công Tử hẳn không mấy ai không biết đến Yvette Trà, một cô gái quê mùa chân lấm tay bùn đất Cần Guộc Long An, đã bị mẹ  gả cho một ông Tây vào những năm đầu thế kỷ 20. Sau này, cô lên sống ở đất Sài Thành hoa lệ và nhờ có nhan sắc mặn mà, Yvette Trà  đã trở thành một bà hoàng trong các chốn ăn chơi thời ấy. Riêng đối với những thế hệ người già gốc Bắc, hẳn cũng không ai quên được cái tên Cô Tư Hồng, người đàn bà có một không ai đã một thời lẫy lừng nơi Kinh Thành đất Bắc.

          Số là trong chuyến về thăm Hà Nội cách đây vài năm, người viết đã tản bộ qua khu Thành Cổ Hà Nội, nơi mà ngày xưa xa lắm, tôi không còn nhớ là đã bao nhiêu lần, ngày ngày đi học ngang qua Khu Cột Cờ, nơi đây chính là Thành Cổ Hà Nội, vẫn còn mang nhiều dấu tích lịch sử của Cô Tư Hồng, mà đâu có hay.

          Để bạn đọc có thể tìm thấy cái thích thú về chuyện Cô Tư Hồng, người viết xin được lược qua đôi dòng lịch sử về Thăng Lòng thành. Số là sau khi Vua Gia Long chuyển kinh đô vào Huế năm 1802, các Vua nhà Nguyễn kế tiếp đã cho tháo gỡ rất nhiều công trình kiến trúc quan trọng của Cổ Thành Hà Nội chuyển vào Huế để xây dựng và lắp rắp lại. Hơn thế, sau đó nữa, Thăng Long thành còn bị kiến trúc thu nhỏ lại để chỉ cho xứng với một Thủ Phủ của một Tỉnh - Bắc Thành. Sau ngày Tổng Đốc Hoàng Diệu tuẫn tiết, năm 1882, thành Hà Nội thất thủ, thực dân Pháp chiếm đóng Cổ Thành để đặt Tổng Hành Dinh của quân đội xâm lăng và Cột Cờ ba tầng hình bát giác được làm trung tâm phát tuyến, Pháp bắt đầu phá hủy các công trình kiến trúc nơi đây và trong kế hoạch đô thị hóa, nguời Pháp đã cho làm một con đường phóng ngang qua, đi từ Đồn Thủy đến khu công sở chính của bộ máy nhà nước thực dân Pháp - Phủ Toàn Quyền. Tất cả các công trình phá dỡ này được giao cho Cô Tư Hồng và Cô đã thực hiện công việc này một cách thật xuất sắc.

          Vậy Cô Tư Hồng là ai ?

          Cô Tư Hồng, tên tục là Trần Thị Lan, nguyên quán ở Hà Nam, Phủ Lý. Theo nhiều chuyện kể, cô có vóc dáng lưng ong, nước da bánh mật điểm thêm vào đôi mắt bồ câu, trông hết sức quyến rũ. Tuy quê mùa ít học nhưng lại là người ăn nói có duyên. Lúc đầu cô lấy một người khách trú giầu có gọi là Chú Hồng. Sống với người này chẳng được bao lâu, cô trở thành một người góa bụa vào lúc tuổi còn mơn mởn xuân xanh. Cô bước thêm một bước nữa với một viên quan tư Tây tên là Croibier Hugust, nguyên là một nhà tu xuất theo đạo Chúa. Từ đó cô được bàn dân thiên hạ gọi là Cô Tư Hồng.

          Vào một năm đầu thế kỷ 20, gặp tai trời ách nước, người dân tỉnh Quảng Bình vừa bị mất mùa vừa bị thêm một trận lụt khủng khiếp. Trong cơn hấp hối này, Cô đã lợi dụng quyền chức của chồng là Quan Tư (Thiếu Tá), liền cho chở ba thuyền gạo vào Quảng Bình tính bán chợ đen cho dân bị lụt. Nhưng thiên bất dung gian, Cô bị quan quân triều đình nhà Nguyễn bắt được vì chưa nạp thuế. Gạo vị tích thu và cô bị bỏ tù. Nhưng nhờ cái sắc đẹp trời cho, cùng quyền thế của người chồng Quan Tư, do đó từ một người toan tính đầu cơ chợ đen, Cô đã khai báo là đưa ba thuyền gạo vào để cứu tế phát chẩn cho dân Quảng Bình. Biên bản được quan quân Triều Đình sửa đổi lại từ gạo "đầu cơ" ra gạo "cứu trợ". Thế là từ một người mang tội tày trời, Cô đã được nhà Vua ban cho Hàm Tứ Phẩm: Tứ Phẩm Cung Nhân. Cũng nhờ việc này, Cụ thân sinh ra cô cũng được thơm lây, và triều đình phong cho Cụ hàm Hàn Lâm Thị Độc.

          Trở lại chuyện Cổ Thành Thăng Long, nhờ uy thế quan Tư của chồng, Cô đã đứng ra lãnh thầu công tác phá hủy các bức tường kiến trúc Cổ Thành của các triều đại trước, lấy gạch ngói xây nhà cho thuê. Nhờ công tác này khiến cô càng ngày càng giầu có phát đạt ít ai sánh nổi, tiếng đồn lan ra khắp xứ Bắc Kỳ một thủa.

          Một ngày kia cô về làng cũ thăm nơi chôn rau cắt rốn, tay cầm dù hồng, tay dắt chó Berger, mở tiệc ăn khao, Cụ Trần Bình một lão nho trong huyện đến mừng cô hai câu đối:

      Bốn chữ sắc phong hàm cụ lớn                                                                                  Ba thuyền tế độ của bà to        (*)

          Ngẫm cho kỹ mà xem...đúng là của bà to thật !                                                  

Cô Tư Hồng còn đến nhà cụ Tam Nguyên Yên Đổ để xin Cụ vài câu đối treo ngày Tết. Cụ dùng tục ngữ thường nói về giới "chị em ta"  để mắng nhiếc cô một cách tài tình, văn vẻ:    

                         

- Có tàn có tán, có hương án thờ Vua, danh giá lẫy lừng băm sáu tỉnh.     

- Nào cờ nào biển, nào sắc phong cho Cụ, chị em hồ dễ mấy lăm người.

         Nếu giai thoại về Yvette Trà đã đi vào lịch sử dân gian Nam Bộ, thì ở đây Cô Tư Hồng còn có một chỗ đứng "cao" hơn thế nữa. Từ một me Tây, Cô Tư Hồng đã nghiễm nhiên được ghi tên vào lịch sử VN những năm cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Nhắc đến công trình tàn phá Cổ Thành là nhắc đến tên Cô và cả trong văn học sử VN qua một bài thờ Đường Luật của Cụ Tam Nguyên Yên Đổ:

           Giầu sang bà lớn thực trời cho        

          Trời lại cho bà chữ tự do                    

          Áo mạng, con đà, ngôi mệnh phụ    

          Sắc rằng, cụ cũng mặt làng Nho       

          Tóc sương, bậc lão đành không kém  

          Má phấn, đàn em dễ dám so             

          Khắp cõi trời Nam đều biết tiếng        

          Nghìn năm cái tiếng của bà to                                                                                                

               Nguyễn Khuyến                                            

               (1835-1909)                                                                                                                               

     

         Nhân dịp Xuân về, người viết xin góp nhặt ít chuyện xưa để nhớ về bút pháp tuyệt vời của tiền nhân để bạn đọc, đọc chơi cho vui cửa vui nhà trong ba ngày Tết và cũng để ngẫm cho đôi chữ nhân tình ...thế thái.

Phạm Bá

North Potomac,  MD                                                                                                      
 (Báo NGÀY NAY TX Số 715 Jun 1, 2012)

 

(*) Sách "Văn hóa VN Tổng Hợp" (1989-1995) viết:         

Một đạo sắc phong hàm cụ lớn                           

Trăm năm danh giá của bà to                         

      và một tài liệu khác viết:                                                     

Tứ phẩm sắc phong hàm cụ lớn                          

Trăm năm công đức của bà to

                          

                   

                    

                                                                                     

                             

.